ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ
ΤΡΙΜΕΛΟΥΣ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ

391/2014 ΤρΕφΛαρ (έκπτωση κομιστή συναλλαγματικής ή παραγραφή της αξίωσης – αξίωση αδικ. πλουτισμού – πώληση πράγματος – διακοπή παραγραφής – βάρος απόδειξης ένστασης εξόφλησης, συμψηφισμού και καταχρηστικότητας)

Επί έκπτωσης κομιστή συναλλαγματικής ή παραγραφής της εξ αυτής αγωγής, αξίωση αδικ. πλουτισμού εκτός αν ο κομιστής μπορεί να ικανοποιηθεί εκ της υποκείμενης σχέσης.

Επί πώλησης επέλευση πλουτισμού με μεταβίβαση κυριότητας και παράδοση του πράγματος (επί δε παρακράτησης κυριότητας με παράδοση), μετατροπή δε αξίωσης αδικ. πλουτισμού σε χρηματική μόνο επί αδυναμίας αυτούσιας απόδοσης.

Διακοπή παραγραφής με επίδοση αγωγής και με κάθε διαδικαστική πράξη διαδίκου ή δικαστηρίου. Άρση διακοπής επί τελεσίδικης απόφασης απορριπτικής για λόγους τυπικούς, αναβίωση όμως διακοπής αν εγερθεί νέα αγωγή σε 6 μήνες. Νέα ρύθμιση παραγραφής με το ν. 4139/2013 ισχύουσα και σε εκκρεμείς υποθέσεις.

Διακοπή παραγραφής με αναγνώριση αξίωσης υπό οφειλέτη έναντι δανειστή (και όχι τρίτου).

Επί πλειόνων χρεών οφειλέτη καταλογισμός βάσει συμφωνίας, άλλως μονομερώς υπό οφειλέτη, άλλως κατά νόμον. Επί ένστασης εξόφλησης ο εναγόμενος πρέπει να αποδείξει την καταβολή, ο δε ενάγων (δανειστής), κατ’ αντένσταση, ότι ατή δεν αφορά το επίδικο, ενώ ο εναγόμενος με επαντένσταση ότι ο καταλογισμός στο επίδικο έγινε βάσει των άνω.

Επί ισχυρισμού μονομερούς ή ένστασης συμψηφισμού ανάγκη μνείας περιστατικών της συμψηφιστέας (αντ)απαίτησης. Επί πλειόνων απαιτήσεων δανειστή, μη ανάγκη μνείας σε ποία εξ αυτών αντιτάσσεται ο συμψηφισμός, διότι κατ’ εφαρμογή 422 ΑΚ συμπληρώνεται η αόριστη δήλωση.

Η ένσταση κατάχρησης δικαιώματος προϋποθέτει κατάφαση της ύπαρξής του, ενώ επί αμφισβήτησής του άρνηση αγωγής.

Αποδοτέα, ως πραγματικός πλουτισμός, η συμφωνηθείσα αξία πωληθέντος και όχι η αντικειμενική αξία.

Αδυναμία αυτούσιας απόδοσης πωληθέντος λόγω μικρής αξίας και πολυετούς χρήσης του από τους εναγομένους, ως και έλλειψης συμφέροντος πωλητή που προτίμησε το τίμημα πώλησης και όχι το πράγμα.

523/2014 ΤρΕφΛαρ (προσωπική κράτηση για εμπορικές απαιτήσεις – σύμβαση παραγγελίας – αλληλόχρεος λογαριασμός, αναγνώριση καταλοίπου – προβολή ενστάσεων για πρώτη φορά στο Εφετείο)

Μετά το ν. 3994/11 μη προσωπική κράτηση κατά εμπόρων για εμπορικές απαιτήσεις.

Επί εξαφάνισης εκκαλουμένης και εκδίκασης της υπόθεσης από το Εφετείο, εφαρμογή του ισχύοντος κατά τη δημοσίευση της απόφασής του νόμου και αυτεπάγγελτη έρευνα της νομιμότητας αιτήματος προσωπικής κράτησης.

Επί πώλησης με άμεσο αντιπρόσωπο, παθητικά ανομιμοποίητη η κατ’ αυτού αγωγή.

Επί σύμβασης παραγγελίας ο παραγγελέας παρέχει εντολή, ο δε παραγγελιοδόχος αναλαμβάνει στο όνομά του, αλλά για λ/σμό του παραγγελέα, ενέργεια εμπορικών πράξεων με προμήθεια. Είναι αντικειμενικά εμπορική πράξη, αμφοτεροβαρής και άτυπη, αποδεικνυόμενη με κάθε μέσο. Ελλείψει ειδικών δ/ξεων στον ΕμπΝ, ισχύς των περί εντολής του ΑΚ.

Υποχρέωση παραγγελιοδόχου να αποδώσει στον παραγγελέα ό,τι έλαβε για εκτέλεση της παρεγγελίας ή απέκτησε εξ αυτής, καθιστάμενος μόνος φορέας εκ της συναλλαγής του με τρίτους και υποχρεούμενος σε ανόρθωση εκ πταίσματος ζημιών του παραγγελέα.

Νομιμοποίηση κατά την έναρξη αλλά και όλη τη διάρκεια της δίκης ερευνώμενη αυτεπάγγελτα, ενώ μη κρίσιμο αν ο ενάγων ή ο εναγόμενος είναι πράγματι δικαιούχος ή υπόχρεος της αξίωσης.

Επί αλληλόχρεου λ/σμού απαιτείται δυνατότητα αποστολών και χρεώσεων εκατέρωθεν αδιαφόρως αν πράγματι έγιναν (αμοιβαίος αλληλόχρεος), ή μόνο από ένα (απλός ή ετεροσκελής). Η αποστολή λογιστικής εκκαθάρισης θεωρείται και ως πρόταση για αναγνώριση καταλοίπου που μπορεί, βάσει συμφωνίας, να θεωρείται αναγνωρισμένο αν ο αποδέκτης δεν αντιλέξει εμπρόθεσμα.

Οι ενστάσεις του εκκαλούντος εναγομένου, αν αποβλέπουν σε εξαφάνιση εκκαλουμένης, προτείνονται μόνο με έφεση ή πρόσθετους λόγους, ενώ αν αποβλέπουν σε απόρριψη αγωγής κατόπιν εξαφάνισης εκκαλουμένης κατά παραδοχή άλλου λόγου έφεσης και αναδίκασης της υπόθεσης στο Εφετείο, εφόσον γεννήθηκαν μετά την πρωτοβάθμια συζήτηση ή συντρέχουν οι όροι του 269 ΚΠολΔ, παραδεκτά προτείνονται το πρώτον και με τις δευτεροβάθμιες προτάσεις.

Ένσταση εξόφλησης και αντενστάσεις επί πλειόνων χρεών.

Μη αλληλόχρεος λ/σμός αφού κάθε πώληση διατηρούσε αυτοτέλεια και οι καταβολές αφορούσαν συγκεκριμένα τιμολόγια, οφειλέτης δε μπορούσε να καταστεί μόνο ο εναγόμενος, ενώ η τήρηση καρτέλας πελάτη εξυπηρετούσε λογιστικά τον προμηθευτή δίχως συμφωνία για ύπαρξη ή αποδεικτική ισχύ της.

85/2016 ΤρΕφΛαρ (προσβολή προσωπικότητας νομικού προσώπου)

Παράνομη προσβολή προσωπικότητας ν.π. ως προς την πίστη, φήμη και άλλα άυλα αγαθά, διό προστασία με πληρωμή ποσού, δημοσίευμα ή ό,τι επιβάλλεται εκ των περιστάσεων.

Αντικειμενική ευθύνη προσβάλλοντος μόνο ως προς την άρση της προσβολής, ενώ για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση αναγκαία παράνομη υπαίτια προσβολή.

Επί προσβολής προσωπικότητας εταιρίας ανάγκη απόδειξης και συγκεκριμένης υλικής ζημίας, διότι η ηθική βλάβη στα ν.π. δεν αναφέρεται, όπως στα φυσικά, σε ενδιάθετο αίσθημα με τα δεδομένα ανθρώπινης λογικής χωρίς αποδείξεις αλλά σε συγκεκριμένη υλική βλάβη.

Επί εξύβρισης και δυσφήμησης παθητικό υποκείμενο είναι φυσικό (και όχι νομικό) πρόσωπο. Προστασία υπό του ΠΚ μόνο ΑΕ και δη περιορισμένη επί προσβολής της οικονομικής υπόστασής τους, όχι και λοιπών εταιριών που προστατεύονται εκ του αστικού δικαίου και του νόμου αθέμιτου ανταγωνισμού.

Όροι εφαρμογής του 920 ΑΚ. Μη ανάγκη πρόθεσης βλάβης του θιγόμενου. Οι διαδιδόμενες ειδήσεις πρέπει να είναι συγκεκριμένες και αναληθείς (άλλως δυνατή εφαρμογή του 919 ΑΚ), εκθέτουσες αιτιωδώς και πραγματικά (και όχι αφηρημένα) σε κίνδυνο την πίστη, το επάγγελμα ή το μέλλον, αναγκαία δε απόδειξη αιτιώδους περιουσιακής ζημίας.

Αγωγή προσβολής αγροτικού συνεταιρισμού μέσω τηλεοπτικής εκπομπής από τηλεφωνική παρέμβαση τηλεθεατή. Ουσία αβάσιμη αγωγή κατά το 920 ΑΚ λόγω μη απόδειξης της αναλήθειας ή υπαίτιας άγνοιας των υπό του παρεμβάντος αναφερθέντων, μήτε της πρόκλησης συγκεκριμένης περιουσιακής ζημίας. Μη αξίωση κατά το 919 ΑΚ, αφού δεν προέκυψε πρόθεση παρεμβάντος να προκαλέσει ζημία στο συνεταιρισμό, αλλά εξέφρασε γενικά αγανάκτηση για οικονομική ζημία που υπέστη ως έμπορος πατάτας.

91/2016 ΤρΕφΛαρ (εξαίρεση μάρτυρα – τύπος μεταβίβασης ονομαστικών ή ανώνυμων μετοχών εταιριών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο)

Εξαιρετέοι οι μάρτυρες με βέβαιο και άμεσο, μη εξαρτημένο από μελλοντικά γεγονότα, συμφέρον από την έκβαση της δίκης. Μη γνήσια η ένσταση εξαίρεσης μάρτυρα που δεν συνιστά ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και δεν δημιουργεί εκκρεμοδικία, η δε αποδοχή της από το Εφετείο δεν άγει σε ανατροπή εκκαλουμένης αλλά στη μη λήψη υπόψη της κατάθεσης.

Συμπληρωματική λήψη υπόψη και ελεύθερη εκτίμηση αποδεικτικών μέσων μη πληρούντων τους όρους του νόμου, ήτοι υποστατών μεν πλην ελαττωματικών και άκυρων, όπως οι εξαιρετέοι μάρτυρες ή έγγραφα αχρονολόγητα, ανυπόγραφα, ανεπικύρωτα, μη συνταγμένα κατ’ αποδεικτικό τύπο ή μη θεωρημένα αρμοδίως.

Οι λόγοι έφεσης πρέπει να είναι και λυσιτελείς ώστε επί βασιμότητάς τους να επέρχεται εξαφάνιση εκκαλουμένης.

Θέσπιση με το 79§4 ν. 2238/94 έγγραφου τύπου (συμβολαιογραφικού ή ιδιωτικού θεωρημένου από τη ΔΟΥ) για μεταβίβαση ονομαστικών ή ανώνυμων μετοχών εταιριών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο, άλλως ακυρότητα. Ο άνω τύπος, παρεκκλίνων των οριζομένων στο 8β’ παρ. 1 ν. 2190/1920 για τη μεταβίβαση ονομαστικών μετοχών και του άτυπου μεταβίβασης ανωνύμων μετοχών κατά το 1034 ΑΚ, προσκρούει στον αξιογραφικό χαρακτήρα των μετοχών και στους κανόνες μεταβίβασής τους και δεν είναι συστατικός αλλά αποδεικτικός, τεθείς χάριν φορολογικών συμφερόντων του δημοσίου, ισχύς δε ακυρότητας μόνον έναντι φορολογικών αρχών και όχι στις μεταξύ των μερών σχέσεις.

95/2016 ΤρΕφΛαρ (γειτονικό δίκαιο – διάνοιξη παραθύρων σε τοίχο πλησίον ομόρου ακινήτου, σωλήνες ομβρίων με απορροή εντός του όμορου, τέντες εκτεινόμενες στο όμορο)

Ο κύριος ακινήτου δεν μπορεί να απαγορεύσει στον πάνω και κάτω από το έδαφος χώρο ενέργεια σε τέτοιο ύψος ή βάθος ώστε να μην εξαρτά κανένα συμφέρον. Η υπό κυρίου διάνοιξη ή διατήρηση ανοιγμάτων (παραθύρων) σε τοίχο κείμενο στο ακίνητό του, έστω και πλησίον όμορου, δεν συνιστά επέμβαση σε ξένη ιδιοκτησία αλλά απορρέει από την κυριότητα.

Κατά τον ΓΟΚ/1973, επί τοίχων ανεγειρόμενων σε επαφή με το κοινό όριο ιδιοκτησιών απαγορεύεται διάνοιξη ανοιγμάτων, άλλως κλείονται με δικ. απόφαση με διαδίκους τους κυρίους των όμορων ακινήτων. Η άνω ρύθμιση γειτονικού δικαίου θεμελιώνει ενοχική αγωγή με αίτημα μόνο το κλείσιμο ανοιγμάτων, ενώ αντίθετα η εμπράγματη αρνητική αγωγή προϋποθέτει διατάραξη, απευθύνεται κατά του προσβάλοντος αδιαφόρως αν είναι κύριος ή νομέας, με αίτημα άρση προσβολής και παράλειψη στο μέλλον. Ανοίγματα τα επί τοίχων ή στέγης κενά (φεγγίτες, παράθυρα) για φωτισμό και αερισμό.

Μη δυνατή κτήση δουλείας φωτισμού με παράθυρα σε τοίχους εν επαφή με το κοινό όριο ακινήτων με σύμβαση ή χρησικτησία.

Μη νόμιμη αγωγή με αίτημα να κλείσουν παράθυρα οικοδομής του εναγομένου απέχοντα από το όριο των ιδιοκτησιών λίγα εκατοστά, ως μεν αρνητική αγωγή αφού απέχουν από αυτό, ως δε ενοχική γιατί πρέπει ο τοίχος να βρίσκεται σε επαφή με το όριό τους.

Βάσιμη η αγωγή ως προς σωλήνες ομβρίων υδάτων εντός της ιδιοκτησίας του εναγομένου, αφού η απορροή γίνεται εντός της ιδιοκτησίας των εναγόντων με βλάβη τους.

Υποχρέωση αφαίρεσης τεντών εκτεινομένων στην ιδιοκτησία εναγόντων όπου πέφτουν τα όμβρια ύδατα, και κωλυουσών τυχόν οικοδόμηση.

Αβάσιμη αγωγή για μαρμάρινες βάσεις παραθύρων που εισέρχονται ελάχιστα στο ακίνητο των εναγόντων χωρίς βλάβη.

Μη κατάχρηση δικαιώματος εκ του ότι τα πολεοδομικώς παράνομα παράθυρα υπάρχουν προ πολλών ετών αφού ασκείται για προστασία κυρίου του ακινήτου.